Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email
Share on print

Sól soli nierówna

Sól kuchenna jest głównym źródłem sodu w naszej diecie. Nadmiar sodu sprzyja powstawaniu nadciśnienia tętniczego, udarów i zawałów serca. Lepszą alternatywą dla zwykłej soli kuchennej jest sól wzbogacana w potas i magnez. Minerały, takie jak potas i magnez przeciwdziałają nadciśnieniu. Oprócz soli wzbogacanej znajdujemy je w obfitości w pokarmach roślinnych: warzywach, owocach, ziarnach zbóż, orzechach i roślinach strączkowych.

Mniej sodu

Dr Lewis Dahl z Brookhaven National Laboratory odkrył, że dieta bogata w sód powoduje wzrost ciśnienia krwi u zwierząt laboratoryjnych. Zaobserwował on również, że poprzez zwiększenie, a potem zmniejszenie ilości sodu w diecie dochodzi do podwyższenia, a później obniżenia ciśnienia krwi u poddanych badaniom zwierząt. Dr Dahl zaobserwował jednocześnie, że niektóre ze zwierząt są bardziej wrażliwe na ilość sodu w diecie, inne mniej. Zasugerował, że podobnie wśród ludzi może istnieć związek pomiędzy podażą sodu a rozwojem nadciśnienia oraz że wrażliwość na nadmiar sodu jest sprawą osobniczo zmienną. Szereg badań przeprowadzonych w wielu krajach świata podtrzymuje twierdzenie, że istnieje związek pomiędzy spożyciem sodu a rozwojem nadciśnienia. Wśród Aborygenów w Australii, Eskimosów na Grenlandii, mieszkańców Nowej Gwinei i Wysp Salomona, także wśród zdecydowanej większości społeczeństw afrykańskich, jak również wśród zamieszkujących Centralną i Południową Amerykę występuje niewielkie spożycie sodu. Zwykle wynosi ono około 0,5 g dziennie soli NaCl (1 g soli rowan się 1000 mg soli lub 1/5 łyżeczki soli). W tych społeczeństwach choroba nadciśnieniowa nie występuje. W rzeczywistości obserwuje się tam nawet obniżenie ciśnienia krwi z wiekiem. Są też liczne dowody naukowe świadczące o tym, że to właśnie sód, a nie przynależność geograficzna czy kulturowa, ma znaczenie w rozwoju nadciśnienia. W afrykańskim plemieniu Samburu spożycie sodu jest niskie i nadciśnienie zasadniczo nie występuje. Kiedy jednak członkowie plemienia zostali wcieleni do armii w Kenii, ich spożycie sodu wzrosło do 18 g na dobę. Tym samym proporcjonalnie wzrosła liczba zachorowań na nadciśnienie. W północnej Japonii, gdzie istnieje zwyczaj konserwowania solą wielu produktów żywnościowych, spożycie sodu sięga 30 g na dobę. 60% osób cierpi tam na nadciśnienie, a udar mózgu jest najczęstszą przyczyną zgonów. Nie ma żadnych wątpliwości, że społeczeństwa, gdzie nadciśnienie nie występuje, spożywają niewielkie ilości sodu, przeciwnie – powszechne występowanie nadciśnienia jest zawsze następstwem wysokiej konsumpcji soli kuchennej. Sól NaCl jest substancją niezbędną do życia, jednak dobowe zapotrzebowanie organizmu na nią wynosi zaledwie 500 mg, to znaczy 1/10 łyżeczki. Obecnie zaleca się, aby jej spożycie nie przekraczało 5 g na dobę, czyli 1 łyżeczki. Zwykle jednak spożywamy jej o wiele za dużo. Szacuje się, że przeciętnie spożycie soli w krajach rozwiniętych wynosi 15–25 g/dobę.

Dr James Charles Hunt, czołowy specjalista do spraw nadciśnienia w Stanach Zjednoczonych, twierdzi: „Nadciśnieniu można zapobiegać poprzez redukcję podaży soli w diecie do 5 g na dobę. W ten sposób jeden z największych problemów zdrowotnych prawdopodobnie przestałby w ogóle istnieć”.

Problem soli jest kwestią nawyku i wyrobienia właściwego smaku. Osoba lubiąca jeść słono po kilku tygodniach diety małosolnej, próbując ulubionych potraw stwierdzi, że są mocno przesolone. Sód w produktach spożywczych może występować pod postacią: soli kuchennej NaCl, glutaminianu sodu (E-621), benzoesanu sodu (E-220), albinianu sodu (E-401), guanylanu s o d u (E-627), inozynianu sodu (E-631), siarczanu glinowo-sodowego (E-521), glinokrzemianu sodu (E-554), difosforanu sodu (E-450), węglanu sodu (soda składnik proszku do pieczenia –E-500), mleczanu sodu (E-325), azotanu sodu (E-251).

Więcej potasu, magnezu i wapnia

Już ponad 70 lat badany jest związek pomiędzy spożyciem potasu a poziomem ciśnienia krwi. Udowodniono w licznych badaniach, że potas ma działanie protekcyjne w regulacji ciśnienia krwi. Niskie spożycie potasu, zdaniem niektórych naukowców, jest główną przyczyną epidemii nadciśnienia. Osoba, która spożywa pokarmy bogatosodowe i niskopotasowe, ma w badaniach moczu wyższe wartości sodu i stosunkowo niskie wartości potasu. Kiedy przeprowadzono badania całkowitej zawartości potasu w organizmie, okazało się, że 42% osób nieleczonych z nadciśnieniem miało mniej niż 85% oczekiwanej wartości potasu w organizmie. Uzupełnienie diety potasem w ilości 1000 mg na dobę przez okres dwóch tygodni powoduje obniżenie ciśnienia skurczowego o 11 mmHg, a rozkurczowego o 2 mmHg. Udokumentowano, że w północnej Japonii w dwóch różnych wioskach, w których ludność spożywała podobną ilość soli w diecie, zaistniała wyraźna różnica w poziomach ciśnienia. W wiosce, gdzie zanotowano stosunkowo niższe wartości ciśnienia krwi, ludność spożywała duże ilości jabłek, a jabłka są bardzo bogate w potas. Takie fakty wskazują na to, że u osób z nadciśnieniem bardzo korzystne jest wzbogacenie diety w produkty bogate w potas, takie jak owoce, warzywa i nasiona roślin strączkowych. Według specjalistów z Uniwersytetu Mississipi, zalecana dawka potasu powinna wynosić 4000 mg na dobę. Podobne zalecenia stosuje dr Keith Ferdinand, kardiolog i pracownik naukowy Uniwersytetu Xavier. Zaleca on osobom z nadciśnieniem wzrost podaży potasu nawet o 80 mEq (co oznacza około 6000 mg potasu) dziennie. Niektórzy autorzy podają, że dawniej, kiedy ludzie spożywali naturalne, nierafinowane produkty, takie jak owoce, warzywa, ziarna zbóż i orzechy, przyjmowali około 2000 mg sodu i 7000 mg potasu dziennie. Nadciśnienie wówczas było dużą rzadkością. Obok potasu również magnez i wapń mają korzystne działanie w regulacji ciśnienia krwi. Wzrost podaży owoców, warzyw, orzechów i nasion zbóż oraz obniżenie spożycia mięsa podnosi poziom tych cennych minerałów w organizmie.

Zawartość soli NaCl w produktach naturalnych i przetworzonych
L.p.Produkty naturalne sól (mg)Produkty przetworzone sól (mg)
1Jabłko (1 świeże) 5Jabłecznik (1 kawałek) 500
2Fasola biała (1 szkl.) 12Fasola w sosie chili (1 szkl.) 3000
3Groszek (świeży, 1 szkl.) 4Groszek konserwowy (1 szkl.) 1000
4Ryż naturalny (1 szkl.) 12Ryż błyskawiczny (1 szkl.) 1000
5Ziemniak (surowy, 15 dag) 20Chipsy (15 dag) 3500
6Pomidor (1 świeży) 35Sos pomidorowy (1 szkl.) 1950
7Mleko (1 szkl.) 300Ser żółty (2 plastry) 2050
8Kurczak (25 dag) 300Kurczak pieczony (25 dag) 5000

Jak obniżyć podaż sodu? 1. Usuń solniczkę ze stołu. 2. Zmniejsz ilość soli w przepisach. 3. Stosuj gatunki soli z dodatkiem magnezu i potasu. 4. Unikaj mięsa – zwłaszcza mocno solonego. 5. Spożywaj tylko produkty pełnoziarniste. 6. Spożywaj więcej pokarmów na surowo. 7. Unikaj przetworzonej żywności. 8. Unikaj przekąsek. 9. Czytaj o zawartości soli na opakowaniu

Opracowano na podstawie książki pt.: 
„Jak obniżyć ciśnienie krwi i poziom cholesterolu” Samuela i Bernice DeShay.

Napisz komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Przewiń do góry

Nasza strona korzysta z plików cookie, kontynuując korzystanie z niej zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji tutaj.